jump to navigation

Provinces et localités tibétaines 27/10/2014

Posted by Rincevent in Le Tibet.
Tags: ,
trackback

Après le billet sur la titulature tibétaine, voici une liste des terroirs provinciaux tibétains, avec leurs orthographes respectives (fort utile pour faire une recherche) et les translittérations wylie. Comme souvent j’ai allègrement pompé l’énorme travail accompli par la Tibetan and Himalayan Library (où il faut cependant chercher parfois un certain temps avant de trouver la bonne localité). J’ai bien conscience du peu d’intérêt de tout ceci, sinon d’éviter trente-six mille manière d’écrire le nom d’un lieu donné. Il manque bien entendu bien des lieux, mais je ne pouvais pas tous les mettre, et ne les ai d’ailleurs pas tous retrouvé. J’ai mis une très belle carte bien plus détaillée que tout ce que je pourrais bricoler au milieu. Si vous cliquez dessus, vous atterrirez sur sa page et pourrez la télécharger en qualité encore supérieure.

Ngari : le Tibet occidental
Ü et Tsang : le Tibet central
Kham : le Tibet oriental
Amdo : le Tibet du Nord-Est
En dehors du Tibet


Ngari (མངའ་རིས་, mnga’ ris) : le Tibet occidental


Drongpa Lhojang (འབྲོང་པ་ལྷོ་བྱང་, ‘brong pa lho byang)
Droshö (གྲོ་ཤོད་, gro shod)
Guge (གུ་གེ་, gu ge)
Jangthang (བྱང་ཐང, byang thang)
Kyirong (སྐྱིད་གྲོང་, skyid grong)
Mangyül Gungthang (མང་ཡུལ་གུང་ཐང་, mang yul gung thang)
Porong (སྤོ་རོང་, spo rong)
Purang (སྤུ་རང་, spu rang)
Ruthog (རུ་ཐོག་, ru thog)
Sumpa (སུམ་པ, sum pa)
Zhangzhung (ཞང་ཞུང་, zhang zhung)


Ü (དབུས་, dbus) et Tsang (གཙང་, gtsang) : le Tibet central


Dagpo (དྭགས་པོ་, dwags po)
Dingri (དིང་རི་, ding ri)
Dölpo (དོལ་པོ་, dol po)
Dragsum (བྲག་གསུམ་, brag gsum)
Drug (འབྲུག་, ‘brug)
Kongpo (ཀོང་པོ་, kong po)
Latö (ལ་སྟོད་, la stod)
Lhassa (ལྷ་ས་, lha sa)
Lhodrak (ལྷོ་བྲག་, lho brag)
Lhokha (ལྷོ་ཁ་, lho kha)
Nagchu (ནག་ཆུ, nag chu)
Sharpa (ཤར་པ་, shar pa)
Yarlung (ཡར་ལུང་, yar lung)
Yölmo (ཡོལ་མོ་, yol mo)

Note : le Kham et l’Amdo étaient autrefois collectivement rassemblés sous le nom Dokham (མདོ་ཁམས་, mdo khams) soit la « confluence-frontière », nom dû aux nombreuses rivières qui traversent la région. Le Dokham était lui-même réparti en Dotö (མདོ་སྟོད་, mdo stod) ou Do supérieur, et Dome (མདོ་སྨད་, mdo smad) ou Do inférieur. Pour Jann Ronis le Dome est l’ancien nom littéraire du Kham mais presque partout ailleurs on considère que le Dotö est le Kham et le Dome l’Amdo.


Kham (ཁམས་, khams) : le Tibet oriental


http://www.thlib.org/places/polities/list/kham/
Bathang (འབའ་ཐང་, ‘ba’ thang)
Beri (བེ་རི་, be ri)
Chagla (ལྕགས་ལ་, lcags la) = Minyag (མི་ཉག་, mi nyag)
Chamdo (ཆབ་མདོ, chab mdo)
Chatreng (ཆ་ཕྲེང་, cha phreng)
Chone (ཅོ་ནེ་, co ne)
Dappa (འདབ་པ, ‘dab pa)
Dartsedo (མདའ་རྩེ་མདོ་, mda’ rtse mdo)
Denma (འདན་མ་, ‘dan ma)
Derge (སྡེ་དགེ་, sde dge)
Derong (སྡེ་རོང་, sde rong)
Dragyab (བྲག་གཡབ་, brag g.yab)
Dzakhog (རྫ་ཁོག་, rdza khog)
Gara Drusung (མགར་ར་གྲུ་སྲུང་, mgar ra gru srung)
Golog (མགོ་ལོག་, mgo log)
Gonjo (གོ་འཇོ་, go ‘jo)
Gyade / Jyade (རྒྱ་སྡེ་, rgya sde)
Gyelrong (རྒྱལ་རོང་, rgyal rong), abréviation de Gyelmo Tsawarong (རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་, rgyal mo tsha ba rong)
– Chogtse (ཅོག་ཙེ་, cog tse)
– Chuchen (ཆུ་ཆེན་, chu chen)
– Dragteng (བྲག་སྟེང་, brag steng)
– Dzelung Me (མཛེས་ལུང་སྨད་, mdzes lung smad)
– Dzelung Tö (མཛེས་ལུང་སྟོད་, mdzes lung stod)
– Dzingag (རྫི་འགག་, rdzi ‘gag)
– Geshitsa (དགེ་ཤིས་ཙ་, dge shis tsa)
– Go Me (མགོ་སྨད་, mgo smad)
– Gothang (མགོ་ཐང་ཐང་, mgo thang)
– Go Tö (མགོ་སྟོད་, mgo stod)
– Gyelkha (རྒྱལ་ཁ་, rgyal kha)
– Lungu (ལུང་དགུ་, lung dgu)
– Muchi (མུ་ཕྱི་, mu phyi)
– Pawang (པ་ཝང་, pa wang)
– Rabten (རབ་བརྟན་, rab brtan)
– Somo (སོ་མོ་, so mo)
– Trokyab (ཁྲོ་སྐྱབས་, khro skyabs)
– Tsenlha (བཙན་ལྷ་, btsan lha)
– Wogzhi (འོག་གཞི་, ‘og gzhi)
Gyelthang (རྒྱལ་ཐང་, rgyal thang)

Carte du Tibet culturel, ethnique et religieux © Tibet Institute

Carte du Tibet culturel, ethnique et religieux © Tibet Institute

Horkhog (ཧོར་ཁོག་, hor khog) ou principautés Hor (ཧོར, hor)
– Beri (བེ་རི་, be ri)
– Drango (བྲག་འགོ་, brag ‘go)
– Khangsar (ཁང་གསར་, khang gsar)
– Mazur (མ་ཟུར་, ma zur)
– Trehor (ཏྲེ་ཧོར་, tre hor)
Jungpa (བྱུང་པ, byung pa)
Jyekundo / Kyegumdo (སྐྱེས་ དགུ་ མདོ་, skyes dgu mdo)
Kardze (དཀར་མཛེས, dkar mdzes)
Lhagang (ལྷ་སྒང་, lha sgang)
Lathog (ལ་ཐོག་, la thog)
Lingtsang (གླིང་ཚང་, gling tshang)
Lithang (ལི་ཐང་, li thang)
Minyag (མི་ཉག་, mi nyag) = peut désigner soit le royaume Xi-Xia, soit le Chagla
Muga (མུའུ་ག་, mu’u ga)
Muli (མུ་ལི་, mu li) ou Mili (མི་ལི་, mi li)
Nangchen (ནང་ཆེན་, nang chen)
Ngawa (རྔ་བ་, rnga ba)
Nyachukha (ཉ་ཆུ་ཁ་, nya chu kha) ou Nyagchukha (ཉག་ཆུ་ཁ, nyag chu kha)
Nyake (ཉག་སྐེད་, nyag sked)
Nyag Me (ཉག་སྨད་, nyag smad)
Nyag Tö (ཉག་སྨད་, nyag stod)
Nyag Tö Satö Tong (ཉག་སྨད་ས་སྟོད་སྟོང་, nyag stod sa stod stong)
Nyag Tö Yülna Tong (ཉག་སྨད་ཡུལ་སྣ་སྟོང་, nyag stod yul sna stong)
Nyarong (ཉག་རོང་, nyag rong)
Pelyül (དཔལ་ཡུལ, dpal yul)
Pelzang (དཔལ་བཟང་, dpal bzang)
Powo (སྤོ་བོ་, spo bo) / Poyül (སྤོ་ཡུལ་, spo yul)
Riwoche (རི་བོ་ཆེ་, ri bo che)
Sangen (ས་ངན་, sa ngan)
Serta (གསེར་རྟ་, gser rta) ou Serthar (གསེར་ཐར, gser thar)
Sharkhog (ཤར་ཁོག་, shar khog)
Tenpa (བསྟན་པ་, bstan pa)
Tongkhog (སྟོང་ཁོག་, stong khog)
Tsari (རྩྭ་རི་, rtswa ri)
Washül Yukhog (ཝ་ཤུལ་གཡུ་ཁོག་, wa shul g.yu khog)
Watrel (ཝ་ཁྲལ་, wa khral)
Yülshül (ཡུལ་ཤུལ, yul shul)


Amdo (ཨ་མདོ་, a mdo) : le Tibet du Nord-Est


http://www.thlib.org/places/polities/list/amdo/
Amchog Gönpa (ཨ་མཆོག་དགོན་པ་, a mchog dgon pa)
Chentsa (གཅན་ཚ, gcan tsha)
Chone (ཅོ་ནེ་, co ne)
Dhitsa (དྷི་ཚ, dhi tsha)
Dzöge (མཛོད་དགེ་, mdzod dge)
Golog (མགོ་ལོག་, mgo log)
Labrang (བླ་བྲང་, bla brang)
Metsang (དམེ་ཚང་, dme tshang)
Pari (དཔའ་རིས, dpa’ ris)
Rebgong (རེབ་གོང་, reb gong)
Sharkhog (ཤར་ཁོག་, shar khog)
Shitsang (ཤིས་ཚང་, shis tshang)
Tagtsang Lhamo (སྟག་ཚང་ལྷ་མོ་, stag tshang lha mo)
Thanglung (ཐང་ལུང་, thang lung)
Tsezhung (རྩེ་གཞུང་, rtse gzhung)
Tsongkha (ཙོང་ཁ་, tsong kha)
Zamtsa (ཟམ་ཚ་, zam tsha)


En dehors du Tibet


Ari ngade chyithün gyelkhab (ཨ་རི་མངའ་སྡེ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་, a ri mnga’ sde spyi mthun rgyal khab) = États-Unis
Belti (སྦལ་ཏི་, sbal ti) = Baltistan
Belyül (བལ་ཡུལ་, bal yul) = Népal
Brusha (བྲུ་ཤ་, bru sha) ou (བྲུ་ཞ་, bru zha) = Gilgit
Chiti (སྤི་ཏི་, spi ti ; ou སྤྱི་ཏི་, spyi ti) = Spiti
Drejong (འབྲས་ལྗོངས, ‘bras ljongs) = Sikkim
Drugyül (འབྲུག་ཡུལ་, ‘brug yul) = Bhoutan
Garzha (གར་ཞ་, gar zha) = Lahul
Gyagar (རྒྱ་གར་, rgya gar) = Inde
Gyanag (རྒྱ་ནག་, rgya nag) = Chine
Jarmen (འཇར་མན་, ‘jar man) = Allemagne
Khunu (ཁུ་ནུ་, khu nu) = Kinnaur
Ladakh (ལ་དྭགས་, la dwags)
Lowo (གློ་བོ་, glo bo) ou Lo Menthang (གློ་སྨན་ཐང་, glo sman thang) ou Lo Mönthang (གློ་སྨོན་ཐང་, glo smon thang) = Mustang
Pharensi (ཕ་རན་སི་, pha ran si) = France
Purig (པུ་རིག་, pu rig)
Rubzhu (རུ་བཞུ་, ru bzhu)
Tazig (སྟག་གཟིག་, stag gzig ou ཏ་ཟིག་, ta zig ou ཏ་ཞིག་, ta zhig ou encore ཏ་ཆིག་, ta chig) = Asie centrale musulmane
Trom (ཁྲོམ་, khrom ou ཕྲོམ་, phrom) = Byzance, puis par extension l’Asie centrale non musulmane
Urusu (ཨུ་རུ་སུ་, u ru su) = Russie
Yinji gyelsi chyithün gyelkhab (དབྱིན་ཇི་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་, dbyin ji rgyal srid spyi mthun rgyal khab) = Royaume-Uni
Zangskar (ཟངས་དཀར་, zangs dkar)

Commentaires»

No comments yet — be the first.

Vous avez quelque chose à dire ?

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s

%d blogueurs aiment cette page :